TÜRK MUTFAĞI
Türkiye`nin ulusal mutfağıdır. Osmanlı kültürünün mirasçısı olan Türk mutfağı hem Balkan ve Ortadoğu mutfaklarını etkilemiş hem de bu mutfaklardan etkilenmiştir. Ayrıca Türk mutfağı yörelere göre de farklılıklar gösterir. Doğu Anadolu mutfağı, Ege mutfağı, Güney mutfağı, Güneydoğu mutfağı, Karadeniz mutfağı, Marmara mutfağı, Orta Anadolu mutfağı gibi yöreler kendilerine ait zengin bir yemek haznesine sahiptirler.
Türk Mutfağında yer alan beli başlı yemek grupları : Çorbalar, Et yemekleri, Sebze yemekleri, Hamur işleri, İçecekler, Tatlılar
Çorbalar : Arabaşı, Bahçıvan Çorbası, Balık Çorba, Bamya Çorbası, Bulgur Çorbası, Börek Çorbası, Çatal Aşı, Düğün Çorbası, Ekşili Çorba, Ezogelin Çorbası, Fasülye Çorbası, Hamsi Çorbası, Hamur Çorbası, Helle Aşı, Herle çorbası, Ispanak Çorbası, İşkembe Çorbası, Karalahana Çorbası, Köylü Çorbası, Kuru Tarhana, , Mantar Çorbası, Oğmaç Çorbası, Patates Çorbası, Tandır Çorbası, Tarhana Çorbası, Tavuklu Şehriye Çorbası, Toğga (Toyga) Çorbası, Tutmaç Aşı, Yüksük Çorbası, Şafak Çorbası, Sebze Çorbası, Yayla Çorbası, Yeşil Mercimek Çorbası
Et yemekleri :
Kebaplar:Adana Kebabı, Bahçıvan Kebabı, Buğu Kebabı, Cağ Kebabı, Çöp Kebabı, Döner, İskender kebap, Kağıt Kebabı, Koyun Kol Sarma, Kuzu Kapama, Manisa Kebabı, Orman Kebabı, Simit Kebabı, Şiş Kebabı, Tandır Kebabı, Testi Kebabı, Tokat Kebabı, Patlıcanlı Kebap, Şeftali Kebabı.
Köfteler : Akçaabat Köftesi, Bitlis Köftesi, Ciğer Sarma, Ekşili Ufak Köfte, Harput Köftesi, Hasan Paşa Köftesi, Izgara Köfte, İçli Patates Köftesi İnegöl Köfte İzmir Köfte, Kaburga Dolması, Kadınbudu Köfte, Kayseri Köftesi, Patates Köftesi, Patlıcanlı Köfte, Pirinçli Yeşil Soğanlı Et, Sarmısaklı Köfte, Sıkma Köfte, Sini Köftesi, Şiş Köfte, Terbiyeli Köfte, Yoğurtlu Bulgur Köftesi, Yoğurtlu Ufak Köfte, Yumru Köfte, Yuvarlama
Kavurmalar : Ayvalı Yahni, Ciğer tava, Elbasan Tavası, İncik Yahnisi, Sac Kavurma
Tavuk yemekleri : Çerkez Tavuğu, Tavuk Köftesi, Tavuk Şiş Kebabı, Tavuk Yahni, Saray Usulü Piliç
Güveçler : Ayvalı Tas Kebabı, Keşkek, Sebzeli Piliç Güveci, Tas Kebabı
Sebze Yemekleri : Alinazik, Etli Taze Fasulye, Fasulye Dible (zetyinyağlı pirinçli fasulye), Hünkar Beğendi, Kabak Bayıldı, Kabak Musakka, Karnıbahar Musakka, Kıymalı Bezelye, Kıymalı Kapuska, Kış Türlüsü, Patlıcan Musakka, Sirkeli Patlıcan, Sirkeli Pırasa, Terbiyeli Etli Pırasa, Zeytinyağlı Kereviz, Zeytinyağlı Pırasa, Zeytinyağlı Taze Fasulye, Zeytinyağlı Şalgam, Zetyinyağlı Enginar, Zeytinyağlı Havuç, İmam Bayıldı, Şalgam Musakka, Zeytinyağlı Bakla, Zeytinyağlı Yer Elması, Karnıyarık, Kıymalı Ispanak, Mücver, Etli Kuru Bamya, Etli Kuru Fasulye, Güveç
Kuru Baklagil Yemekleri : Zeytinyağlı Barbunya Plaki, Etli Nohut, Mercimek Köftesi, Mercimekli Ispanak Başı, Mercimekli Kabak, Yeşil Mercimek Plaki, Pastırmalı Kuru Fasulye
Yumurta Yemekleri : Menemen (Yemek), Çılbır, Kaygana.
Salatalar : Batırık (bulgur salatası), Bostana Salatası, Cacık, Cevizli Patlıcan Salatası, Çoban Salatası, Fasulye Piyazı, Humus (Nohut Ezmesi), İskilip Sirke Salatası, Kısır, Koruk Salatası, Havuç Salatası, Lahana Salatası, Mercimek Piyazı, Patates Salatası, Patlıcan Salatası, Semizotu Piyazı, Tahinli Patlıcan Salatası, Yeşil Zeytin Piyazı, Yoğurtlu Semizotu Salatası, Antep Salatası
Dolma ve Sarmalar : Dolma, Türk mutfağında önemli yeri olan bir yemek çeşidi. 537 çeşit patlıcan yemeğinin olduğu Türk mutfağının, hemen her yörede yapılan milli yemeklerinden biridir. Hemen her sebzeden dolma yapılır.. (domates, soğan, yaprak sarma, patlıcan, kabak, gibi)
Dolma ve Sarma Türleri: Yalancı Dolma, Kuru Dolma, Damat Dolması, Ekmek Dolması, Ekşili Kış Dolması, Biber Dolması, Domates Dolması, Kabak Dolması, Kereviz Dolması, Lahana Sarması, Pırasa Sarması, Soğan Dolması, Yaprak Sarması, Şalgam Dolması, Nohutlu Patlıcan Dolması, Pekmezli Ayva Dolması, Patlıcan Dolması, Şekerli Ayva Dolması, İskilip Dolması, İskilip Yaprak Sarması, Kabak Çiçeği Dolması
Yalancı Dolma -Türk mutfağında et kullanmadan yapılan dolmalara verilen ad.
Yaprak Dolması -İçerisine Beypazarı`na özgü olarak kıyma ve diğer iç malzemeleri konur. Bunlar karıştırılarak harmanlanır. Daha sonra yöreye özgü salamura asma yaprağıyla sarılır. Sonra toprak testide, arasına et parçaları ve limon konarak pişirilir. Üzerine limon suyu sıkılarak ya da yoğurt konularak yenir.
İskilip dolması -adını Çorum`un İskilip ilçesinden alan özel gün ve toplantılarda yapılan özgün bir pilav türü. Sadece deneyimli ustalar tarafından yapılan İskilip dolması yapılışı zor ve zahmetlidir.
İskilip dolması, özellikle sünnet ve düğün davetlerinin vazgeçilmez yemeğidir. Evlerde günlük bir yemek olarak yaygınlaşmayışının en önemli nedeni yapılışındaki zorluktur.
Pilavlar : Büryan Pilavı, Dövme Pilavı, Hamsili Pilav (İçli Tava), Kabune (Etli Pilav), Kestaneli Pilav, Mevlevi Pilavı, Meyhane Pilavı, Müceddere, Bulgur Pilavı, Patlıcanlı Pilav, Perdelli Pilav, Sultan Reşat Pilavı, İstanbul Pilavı, İç Pilav, Özbek Pilavı, Şehriyeli, Güveç Aspurlu (Haspirli) Pilav, Domatesli Pirinç Pilavı, Örgülü Pilav, Firik Pilavı, Mercimek Pilavı.
Hamur İşleri :
Börekler : Alt-Üst Böreği, Bohça Böreği, Cevizli Çörek, Cizleme, Domatesli Gözleme, Etli Ekmek, Etli Pide, Fırında Tavuklu Mantı, Göbete Böreği, Hamsili Börek, Havuçlu Gözleme, Haşhaşlı Nokul, Ispanaklı Gözleme, Ispanaklı Börek, Ispanaklı Tandır Böreği, Ispanaklı Yufka Böreği, Kabak Kış Böreği, Kabaklı Yufka Böreği, Katmer, Kete, Kıymalı Gözleme, Kıymalı Yufka Böreği, Kıymalı Tandır Böreği, Lahmacun, Mantı, Mercimekli Bükme Böreği, Mercimekli Mantı, Nohutlu Ekmek, Paşa Mantısı, Peynirli Gözleme, Peynirli Pide, Peynirli Sigara Böreği, Peynirli Yufka Böreği, Pırasalı Yufka Böreği, Puf Böreği, Saçaklı Mantı, Su Böreği, Yeşil Zeytinli Çörek, Çıplak Börek (kabak böreği), Nokul.Çörek, Kek ve Pastalar : Peynirli poğaça, Üzümlü-kayısılı kek, Meyveli pasta.
Tatlılar : Baklava, Tel kadayıf, Künefe, Ekmek kadayıfı, Tulumba tatlısı, Pekmez Helvası, Peynir Helvası, İrmik Helvası, Gaziler Helvası, Kağıt Helvası, Un helvası, Güllaç, Lokma, Pişmaniye, Kemal Paşa Tatlısı, Gebol, Sütlaç, Şekerpare, Aşure, Keşkül, Muhallebi, Kazandibi, Tavuk Göğsü, Sultan Tatlısı, Kabak Tatlısı, Armut Tatlısı, Ayva Tatlısı, Baba Tatlısı, Hoşmerim, Kalbura Bastı, Kayısı Dolması, Kaymaklı Elmasiye, Bici bici, Nevzine, Portakal Peltesi, Sarığı Burma, Revani, Zerde, İncir Dolması, Lokum, Akide şekeri, Badem ezmesi, Şam tatlısı, Şöbiyet, Bülbül yuvası, Dilber dudağı Hoşaf ve Kompostolar : Elma Kompostosu, Kayısı Hoşafı, Erik Hoşafı, Vişne Hoşafı.
Ekmekler : Bazlama, Pide, Simit (yiyecek), Sıkma, Tandır ekmeği, Tayın ekmeği, Yufka, çekirdekli
Yufka, oklava ya da merdane ile açılan, yuvarlak ve ince hamur yaprağı. Un, su ve az miktarda yağ ile yapılır. Yufka ile yapılan yiyeceklere örnek olarak baklava, börek, gözleme, güllaç ve yufka ekmeği verilebilir. Yufka Ekmeği baklava, börek yapımında kullanılan gevretilmemiş yufkadan farklıdır. Oklava ile açılmış hamurun saç üzerinde gevreyene kadar hafifçe pişirilmesi ile elde edilir. Yufka ekmeğinin en önemli özelliği dayanıklı olmasıdır. Türk kültüründe yardımlaşarak bir seferde komşu ve akrabaların da katılımıyla yapılır. Yapıldığı zaman ise herkes için çok miktarda yapılır. Üst üste dizilerek katman halinde stoklanır ve üzeri örtülür. Kullanılacağı zaman üzerine su serpiştirip biraz bekletilerek yumuşaması sağlanır. Yenmeye hazır hale gelen yufka, öylece yenilebildiği gibi, dürüm olarak ya da çeşitli yemek malzemesi olarak da kullanılabilir
Alkolsüz: Ayran, Boza, Çay, Kahve, Limonata, Pekmez, Salep, Şalgam suyu, Şerbet, Gül Şurubu, Mırra Alkollü: Kımız, Rakı, Şarap
Türk peynirleri : Beyaz peynir, Kaşar peyniri,Tulum peyniri, Otlu peynir, Telli peynir, Çökelek, Küp peyniri.
Çökelek, yağı alınmış ayranın ısıtılması sonucu ortaya çıkan yoğurt parçalarına denir. Buna hamçökelek de denir. Hamçökeleğin işleniş biçimine ve eklenen malzeme veya Baharatına göre ceşitli Çökelek türleri (Örneğin, tuzsuz ya da tuzu az olan türüne lor ya da lor peyniri denir) vardır.
Hedik, buğdayın kanatılmış hali. Anadolu köylerinde kadınlar harman sonunda buğdayları kaynatarak hedik elde ederler. Elde edilene hedikten; yarma, bulgur, düğür gibi kışlık yiyecekler elde edilir. Anadolu`da hedik, çocukların ilk diş çıkardığı zamanlarda da yapılıp komşulara dağıtılır ve hedik olarak da tüketilir.
Yarma, kaynatılmış ve kurutulmuş buğdayın dibeklerde dövülerek kabuğunun ayırt edilmesi sonucunda ortaya çıkan ürün. Anadolu`da keşkek yapımında kullanılır. Kışlık yiyecektir.
Bulgur; buğdaydan yapılan geleneksel bir Türk yiyeceğidir. Köftelik ve pilavlık olmak üzere iki çeşitte satışa sunulan bulgurdan çiğ köfte, bulgur pilavı, kısır gibi yiyecekler yapılır. Bulgur kandaki yağları düşürücü yönü olduğu bilinen posa/lif bakımından oldukça zengin bir gıdadır. Karbonhidrat değeri düşük, protein değeri yüksektir. Ayrıca bulgurda bulunan B1 vitaminleri, sinir ve sindirim sisteminde önemli rol oynamaktadır.
Düğür, bulgur`un incesine verilen addır.Kanatılmış buğday tanelerinden yani hedik`ten yapılır. Orta Anadolu`da bulgur evlerde taş değirmenlerde çekilerek düğür haline getirilir. Çorba, kısır, köfte gibi yiyeceklerde yörelere göre değerlendirilir.Cacık, yoğurt, su ve salatalık ile yapılan soğuk bir Türk yemeğidir. Sarımsak, nane, sirke, dere otu ve zeytinyağı ile zenginleştirilebilir. İçine rendelenmiş havuç ve marul katılan cacığa ise kış cacığı denir. Avrupa`da satsuki adıyla da bilinmektedir.
No comments yet
Bu makale için yorumlar beslemesi